« و اگر تصميم گرفتيد كه همسر ديگرى ، به جاى همسر اوّلى خود انتخاب كنيد و مال فراوانى ( به عنوان مهر ) به او پرداخته‌ايد ، چيزى از آن را پس نگيريد ، آيا براى بازپس گرفتن مهر زنان ، به تهمت و گناه آشكار متوسّل مىشويد ؟ و چگونه آن را پس مىگيريد ؟ در حالى كه شما با هم تماسّ و آميزش كامل داشته‌ايد و آنان از شما پيمان محكمى گرفته‌اند » . « القنطار » : يعنى مال كثير و فراوان و « بهتان » آن است كه انسان به ديگرى كار يا گفتارى را نسبت دهد كه آن را انجام نداده و يا آن سخن را نگفته است . منصوب بودن « بهتانا » و « إثما » به اين خاطر است كه مفعول له مىباشند . و فرق آنها در اين است كه « بهتانا » سبب فاعلى است و « اثما » سبب غائى است ؛ به اين معنا كه سبب گرفتن مال ، بهتان شخص به همسرش مىباشد و نتيجهء اين بازپس گرفتن ، اثم و گناه است . بنابراين « لام » محذوف در « اثما » لام عاقبت مىباشد . زيرا گرفتن مال ، به خاطر گناه نيست . امّا اينكه زمخشرى گفته است : اين كلمه حال از فاعل « أردتم » مىباشند ، به معناى « باهتين و آثمين » صحيح نيست ، زيرا گرفتن مال در حال بهتان صورت نگرفته است ، بلكه قبل از آن بوده است . استفهام موجود در آيه استفهام انكارى است و « مبينا » ؛ يعنى : آشكار كنندهء خساست شما مىباشد . سپس خداوند با « كيف » استفهام انكارى را تكرار فرموده است كه معناى آن چنين است : چگونه پس مىگيريد ، در حالى كه « قَدْ أَفْضى بَعْضُكُمْ إِلى بَعْضٍ » . « الافضاء » يعنى « رسيدن » كه كنايه از « جماع » مىباشد . و « ميثاق غليظ » يعنى : « پيمان محكم » برخى گفته‌اند كه مراد از « ميثاق غليظ » عقد نكاح است و گروهى ديگر ، آن را حق دوستى و اختلاط با هم ، معنا نموده‌اند . زيرا گفته شده است كه رفاقت به مدّت بيست روز ، ( نوعى ) قرابت و خويشاوندى است ، چه رسد به رفاقت دو همسر در مدّت طولانى بعضى از مفسّرين نيز « ميثاق » را به معناى عهدى دانسته‌اند كه از آيهء « فَإِمْساكٌ بِمَعْرُوفٍ » و نيز روايت نبوى ( ص ) كه فرمود : « أخذتموهنّ بأمانة اللّه و استحللتم فروجهنّ بكلمة اللّه » « 1 » گرفته شده است .

--> ( 1 ) . روايت در غوالى اللئالى ، ج 2 ، ص 133 ، حديث 362 آمده است . امام باقر ( عليه السّلام ) آن را از پيامبر نقل مىكند و معناى آن اين است كه زنان را به عنوان امانت الهى گرفتيد و با كلام خداوند عورات آنان را بر خود حلال كرديد .